Fransız Senatosu, Fransa Milli Meclisi'nin geçtiğimiz hafta kabul ettiği Türkiye önergesine sert bir darbe vurdu. İktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) üyesi bir grup milletvekilinin girişimiyle meclisten geçen önergeyi "esas"tan görüşen senato Kanun Komisyonu ve "görüşü" istenen Dış İlişkiler Komisyonu, düzenlemeye karşı çıkarak iptaline karar verdi.





Dünkü toplantısının ardından bir de bildiri yayınlayan Dış İlişkiler Komisyonu, "Milli Meclis'in önerdiği düzenlemenin dost ve müttefik bir ülke olan Türkiye'ye karşı yapılmış gibi görülebileceği ve bu yüzden Fransa-Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilere ciddi zarar verebileceği" uyarısında bulundu.

UMP'li vekillerin meclisten geçirdiği önergenin kontrolün tamamen UMP'ye ait olduğu senato komisyonlarında darbe yemesi, iktidarın meclis ve senato grubunu karşı karşıya getirdi. Karar, önergeyi meclisten geçiren UMP'li milletvekillerinin sert tepkisine neden oldu. Önergenin mimarı milletvekili Richard Mallie, "Bu durumda, anayasa değişikliğine onay vermeyeceğim." diyerek Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'yi tehdit etti.

Komisyonların kararı Türkiye önergesinin tamamen parlamento gündeminden düştüğü anlamına gelmiyor. Anayasa değişikliği reformu önümüzdeki hafta senatoda görüşülürken, alınan kararlar doğrultusunda mecliste kabul edilen önergenin iptali için değişiklik önergesi verilecek. Bu yönde bir önergenin kabulü halinde Türkiye'yi hedef alan madde paketten çıkarılacak. Fakat, herhangi bir senatörün aynı veya benzeri bir değişiklik önergesi sunarak konuyu senato genel kurulunun gündemine getirme imkanı bulunuyor. Senato kaynakları, Elysee Sarayı ve hükümetin tavrının önemli olduğuna dikkat çekiyor. Konu mecliste görüşülürken hükümet adına söz alan Adalet Bakanı Raşida Dati, önergeye destek vermişti. Halbuki, görüşmeler öncesinde Fransız basınında çıkan haberlerde Başbakan François Fillon'un, girişimden rahatsız olduğu yönünde haberler çıkmıştı. Senatoda değiştirilerek oylanacak paket, yeniden meclise gelecek ve görüşülecek. Senato ile Milli Meclis'in aynı metin üzerinde uzlaşması gerekiyor. Önergeyi veren milletvekilleri, tavırlarını değiştirmeyip ısrarla aynı önergeyi yeniden sunarlarsa sorun daha da büyüyecek. Uzlaşma sağlanırsa paket temmuzda Versaille Sarayı'nda iki meclisin ortak oturumunda nihai olarak oylanacak. Buradaki oylamada parlamentonun beşte üçünün oyu gerekiyor. Gerekli çoğunluğu tek başına sağlayamayan UMP, sol partilerin de kısmi desteğine ihtiyaç duyuyor. Bu ortamda, UMP'deki Türkiye karşıtı vekillerin önergenin çıkarılmasını gerekçe göstererek oy kullanmama tehdidinde bulunmaları iktidarın işini zorlaştırıyor. Mecliste kabul edilen önerge, nüfusu AB nüfusunun yüzde 5'inden fazla olan ülkeler için Fransa'da otomatik olarak referandum şartını getiriyor.
Ali İhsan Aydın
12 Haziran 2008, Perşembe