Japon Spitz leri


Bugün, Japon kökenli Spitz türü olarak karşımıza iki köpek çıkmaktadır, bunlar Japonca adları ile: Akita ve Shiba Inu dur. Bunları sırası ile görelim:

I - Akita

Akita, anavatanı Japonya olan köpeklerin, belki de en ünlüsü ve kendisine en fazla itibar edilenidir.Yapısı itibarile bir Spitz olarak tanımlanmaktadır.


Tarihçe

Modern Akita’nın, eski Japon mezar taşları üzerindeki köpek figürlerine benzemesine rağmen, onsekizinci yüzyılda ortaya çıktığı kabul edilmektedir. Bu tarihlerde, köpek meraklısı bir asil, Honshu adasının Akita adlı idari bölgesine sürgüne gönderilmişti. Bölge, kışları çok soğuk geçen, bozkırlık bir araziye sahipti. Sürgündeki bu meraklı zat, oradaki arazi sahiplerini, güçlü av köpekleri yetiştirmeleri için yarışmaya davet etti. Yetiştirilen köpekler, bir süre sonra, geyik, yaban domuzu ve ayı avında başarı göstermeye başladılar. Avı avcıya doğru sürüyorlar ve kaçmasını engelliyorlardı.

Akita’nın bu ilk atalarına, Japoncada av köpeği anlamına gelen Matagi – inu denilmekte idi. Bunu takip eden üçyüz yıl içinde, türün adetleri çoğaldı ve kalitesi gelişti, hatta, 1800’lü yılların sonlarına doğru, bir süre döğüş köpeği ( pit-dog ) olarakta kullanıldılar. Bu arada, bazıları, döğüş kabiliyetlerini arttırmak için, başka cins güçlü köpeklerle de eşleştirildiler.

Orijinal Akita’yı muhafaza maksadı ile,1927 yılında, Japonyada Akita-inu Hozankai Derneği kuruldu ve 1931 yılında Akita, Japonyanın tabii hazinelerinden biri olarak kabul edildi.

Akita’ların tarihinde en fazla itibar gören Akita’nın adı Hachicko idi. Sahibini, her akşam, iş dönüşü, tren istasyonunda karşılar, eve kadar ona refakat ederdi. Sahibi bir gün iş yerinde öldü. Hachiko, 8 Mart 1935’te ölünceye kadar geçen dokuz yıl zarfında, sahibini, her akşam, istasyonda beklemeye devam etti. Bugün, bu Akito’nun sadakatine hürmeten bir heykel dikilmiş olup, her yıl bir anma merasimi düzenlenmektedir.

A.B.D.’ ye ilk Akito, 1937 yılında Japonya seyyahatinden dönen Helen Keller tarafından getirilmiştir. İkinci Cihan Harbi’nin sonunda, Japonyadan Amerikaya dönen askerler beraberlerinde pekçok Akita getirdiler. Türün A.B.D.’ deki popülaritesi zaman içinde arttı ve 1972’de American Kennel Club tarafından resmen tescil edildi. O günden sonra da hayranları çoğaldı ve tür meraklılar tarafından aranmaya başlandı. Akita’lar bugün Japonyada koruma ve polis görevlerinde kullanılmaktadırlar.

Karakter Özellikleri

Akita, Spitz ırkının genel karekteristiklerini taşımaktadır; gözüpek, bağımsız, inatçı, tuttuğunu koparan bir cinstir. Ailelerine son derecede bağlı ve sadık olup, aile fertlerini her zaman korurlar. Yabancılara karşı çekimserdirler ve yabancı köpeklere karşı da mütecaviz tutum içine girebilirler. Çevrelerindekilere karşı bazen mütehakkim tavır takınabilirler. Akita, herkese uygun bir köpek olarak kabul edilemezse de kendisi ile devamlı yakın ilişki kuracak doğru kişilerin elinde fevkalade iyi bir dost olarak yetişebilir.

Bakım

Akita’nın, hergün bedenen ve zihnen meşgul edilmesi gerekir. Güvenli bir sahada kendi başına koşup oynamaya bırakılması veya tasma ile uzun yürüyüşlere çıkartılması gerekir. İhtiyacı olan hareket olanağı tanındığı ve iyi eğitim verildiğinde sakin ve iyi huylu bir ev köpeği olur. Mutedil ve serin iklimlerde dışarıda yaşayabilir ancak zamanının büyük kısmını aile içinde geçirmesi onu mutlu kılar. Tüyleri, ölü kılları atmak için haftada en az bir kere fırçalanmalıdır. Tüy dökme mevsiminde daha sık fırçalanması gerekir. Su içerken biraz etrafa saçarlar.

Sağlık

Önemli Hastalıklar



* CHD- Canine Hip Displasia – Kalça çıkığı .


*PRA – Progressive Retinal Atrophy –Gözün retina tabakasının aşamalı olarak zayıflaması.

Küçük Sağlık Sorunları



*Elbow Dysplasia – Dirsek Çıkığı.


*Pemphigus – Cilt üzerinde kabarcıklı sivilceler çıkmasına sebep olan bir hastalık.


*Sebaceous Adentis – (Bir cilt hastalığı ) Yağ ifraz guddelerinin enflamasyonu sonucu,pul,pul deri dökülmesi,tüy dökülmesi ve enfeksiyon meydana gelmesi.Teşhis için deri biopsisi gerekir.


*Gastric Tortion – Midenin mide muhtevasını ve gazları hapsedecek şekilde bükülmesi.

Nadir Görülen Sorunlar



*Patellar Luxation – Diz çıkığı


*VKH- Vogt-Koyanagi – Harada like Syndrome – VKH benzeri sendrom-(uveodermatolojik sendrom )-Bazı hallerde, cilt üzerinde kabarcıklı sivilcelere sebep olan hastalığın melamin ihtiva eden hücreleri tahrip etmesi ( gözde ve deri üzerinde )


*Entropion – Göz kapağının içe dönmesi.


*Epilepsy – Sara.


*Cataract –Katarakt.


*Polyneuropathy – Periferik sinirlerdeki problemler dolayısile, bacakların zayıflaması veya felç olması.


*Renal Cortical Hypoplasia –Her iki böbreğin de normal çalışmaması:özel teşhis için idrar testi yapılmalıdır.

Önerilen Tıbbi Testler : Kalça, diz, göz

Yaşam Süresi : 10 - 12 yıl

Not : Soğanın, Akitaların alyuvarlarında değişiklik meydana getirdiği tesbit olunmuştur.

Form ve Fonksiyon

Akita, büyük ve güçlü bir köpektir. Yüksekliği erkeklerde 60 – 70 cm, dişilerde 57 – 65 cm. dir. Ağırlıkları, erkeklerde 43 – 65 kg , dişilerde 33 – 55 kg. dır. Etine dolgun ve iri kemiklidir. Yüksek olmaktan ziyade uzundur. Akita’nın yapısı, ilk başlangıçtaki görevi olan, karda ve sert arazide büyük hayvanları avlama işine uygundur.Tüyleri iki kademeli olup, iç tüyler çok kesif, düz ve serttir; dış tüylere gelince, 5 cm. ye kadar uzayabilmektedirler. Bu tüy karışımı, hayvanı sert hava şartlarından ve sudan korumaktadır. Akitanın yürüyüşü sert ve güçlüdür. Akita büyük Spitz türünün çevik ve becerikli bir üyesi olarak av arkadaşlığı ve koruyucu görevlerinde başarılıdır.

Fiziksel yapısı güzeldir. Başı ile burnunun birleştiği nokta belirgin bir çukurluktadır; gözleri üçgenimsi ve küçüktür; yukarıdan bakıldığında kafa yapısı aşikar bir şekilde üçgeni andırır; kulakları dik ve küçüktür; kafatasının üst kısmı düzdür; sırt seviyesi aynı düzlüktedir; kuyruk büyük, kıvrık ve sırt seviyesinin üzerinde taşınır veya sırtı boyunca uzanır. Ayakları kedi ayağı gibidir.

Rengi, beyaz, gri veya kahverengi zemin üzerine benekli veya çizgili olabilir.

Akita Sizin İçin Doğru Bir Seçim midir ?

Büyük av hayvanlarını takip ve avcılara yardım etmek maksadına yönelik olarak, Akitalar, bağımsız, inatçı ve mütehakkim olmak ve güçlerini kullanmak zorundadırlar. Sahipleri onların itimat ve saygısını kazandıktan sonra kendilerine öğretilen her şeyi daha çabuk ve iyi bir şekilde öğrenirler ve talimat dışına çıkmazlar. Ancak hiçbirşekilde kucaklanacak, sarılınacak bir tür değildirler. Yabancılara karşı daima mesafeli davranırlar.Yaltaklanma adetleri yoktur. Sahiplerine karşı ciddiyet ve vekar içinde ölünceye kadar sadık kalırlar.
Bütün iş köpekleri gibi, Akitalar, lüzumsuz asabi hareketlerde, yapışkanca isteklerde bulunmazlar ve gereksiz yere havlamazlar. Atik tetik görünüşleri ve ciddi davranışları sahiplerine güven verir. Çocuklarla olan münasebetleri aile içinde iyi olabilir ancak, çocuklar başka arkadaşları ile oynarken, oyun biraz sertlik içerirse aşırı korumacılığa kalkışabilirler zira korumacılık onların karkterlerinin tabii bir unsurudur. Dolayısile çocuklarla birlikte iken dikkatli olmak gerekir. İz sürme, araba çekme ve sırtta yük taşıma işlerinde beceriklidirler. Hiçbir şekilde bir şeye veya bir kimseye hücuma kışkırtılmamalıdırlar. Bu köpek, daha ziyade köpeklere alışık tecrübe sahibi kişiler için uygundur.
Yaşlılar ve zayıf, güçsüz kişiler için pek uygun sayılamazlar.

II - Shiba Inu

Shiba Inu, Spitz ırkına mensup, nisbeten küçük, anavatanı Japonya olan bir köpektir. Bugün bir dost ve arkadaş olarak beslenmektedir.

Tarihçe

Japonya menşeli köpekler altı cinste toplanırlar.Bunların en küçüğü ve muhtemelen en eskisi Shiba Inu’dur. Shiba sözcüğü, Japoncada küçük anlamına gelmektedir fakat ayni zamanda da bu köpeğin kızılımsı rengine benzeyen renkteki küçük kısa çalılıklar için de kullanılmaktadır. Dolayısile bu ad kendisine, belki de, bu çalılıklarda, küçük avları, araziye kolayca intibak ederek görünmeden, kovalıyabilme becerisini gösterdiği için verilmiştir.

Shiba Inu’nun menşei sarih olarak bilinmemekle beraber bir Spitz olduğu katidir. Shiba Inu’ların, Milattan Önce 300 yıllarında, merkezi Japonyada, av köpeği olarak kullanıldıkları, kuş ve küçük av kovalamakta başarılı oldukları bilinmektedir. Nadiren yaban domuzu avına da katıldıkları olmuştur.
Shiba Inu’nun üç türünden bahsedilmektedir. Bu türlerin her biri bir bölgenin adı ile anılmaktadır .



1.Nagano Bölgesinde - Shinshu Shiba


2.Gifu Bölgesinde - Mino Shiba


3. Kuzey Doğu Bölgesinde - Sanin Shiba

İkinci Cihan Harbinden sonra, Shiba Inu türü hemen, hemen kaybolmuş bulunuyordu. Hayvana musallat olan “Distemper” denilen bir nevi nezle, (Catarrhal ) yüzünden de 1952 yılında bu türün büyük bir kısmı itlaf edilmişti. Shiba Inu’yu kurtarmak için muhtelif tipleri ele alındı, dağlık bölgelerdeki iri kemiklilerle, başka bölgelerdeki ince kemikliler eşleştirilerek bugünkü Shiba Inu meydana getirildi. Shiba Inu, A.B.D.’ye 1954 yılında getirildi ve 1993’te AKC tarafından tescil edildi. Shiba Inu’lar daha sonra sağlıklı olduklarını ispatladılar, artık popülariteleri gittikçe artmaktadır.

Karakter Özellikleri

Shiba Inu’lar, cesur, bağımsız ve inatçı tabiatlıdırlar. Kendilerine olan güvenleri yüksektir. Hergün kendilerine egzersiz imkanı tanındığında, açık havada çok hareketli fakat ev içinde sakin olurlar. Aynı seksteki yabancı köpeklere karşı saldırgan davranabilirler. Küçük hayvanları kovalarlar. Bazıları dik kafalı ve mütehakkim olmaya çalışır. Atik, tetiktirler.Yabancılara ihtiyatla yaklaşırlar. İyi bekçi köpeği olurlar. Çok havlarlar.

Bakım

Shiba Inu, hergün bahçede koşup oynamak ister. Uzun yürüyüşlere çıkartılması veya güvenli bir sahada tek başına koşmasına müsaade edilmesi gerekir. Mutedil ve serin iklimlerde dışarıda yaşayabilir, bu takdirde sıcak, kuru bir kulübesi olması lazımdır. Ancak, zamanının büyük bir kısmını ev içinde geçirmesi onu mutlu eder. Tüyleri haftada bir iki defa fırçalanmalıdır. Tüy dökme mevsiminde fırçalanmanın daha sık yapılması gerekir.

Sağlık

Önemli Hastalıklar: Yoktur.

Küçük Sağlık Sorunları



*Petellar Luxation – Diz kapağı çıkığı.

Nadir Görülen Sorunlar: Yoktur.

Önerilen Testler: Diz.

Yaşam Süresi : 12 - 15 yıl.

Form ve Fonksiyon

Shiba Inu, ufak, tefek bir hayvandır. Pek yüksek değildir, uzuncadır. Ağırlığı, 10 – 15 Kg., yüksekliği, erkeklerde 35 – 40 cm., dişilerde 33 – 38 cm. dir. Kulakları, küçük ve diktir; tüyleri sıktır; güçlü bir vücut yapısına sahiptir. Görünüşü, cesur, canlı ve iyi tabiatlıdır. Yürüyüşü yumuşak, süratli ve canlıdır. Yürürken çok rahattır. Tüyleri çift katlı olup dış tüyler sert ve uzun, iç tüyler ise yumuşaktır ve bu tüy yapısı hayvanı sert tabiat şartlarına karşı iyi bir şekilde korur. Ayrıca aynı tüy yapısı sayesinde, hayvan, sık bitki örtüsü içinde ve sert arazide rahatça av kovalıyabilir.

Baş yapısı tilkiyi andırır. Badem şeklinde gözleri vardır. Kulakları küçük, dik, üçgen şeklinde ve tüylüdür. Kuyruğu sırtının üstüne doğru kıvrık biçimde durur. Ayakları yuvarlaktır. Rengi, kızıl; kızıl tahini; siyah uçlu kızıl; siyah kahverengi karışımı olur. Ağız burun nahiyesi, çene altı ve boynu, göğüs ve mide bölgelerinde beyaz lekeler bulunur.

Shiba Inu Sizin İçin Doğru Bir Seçim midir ?

Shiba’lar cesur; canlı, cinli; atik, tetik ve iyi huyludurlar. Buna rağmen mütehakkim bir tavırları mevcuttur.Yavrular, biraz başlarına buyruk olur, onları disipline etmek gerekir. Pek kucak köpeği değildirler. Kendilerini daima temiz tutarlar. Tüy dökme mevsiminde sık fırçalanmaya ihtiyaçları vardır.Yavrular çok şirindir, ama onları her şey harekete geçirir tasmasız olduklarında sağa sola koşup onu bunu kovalarlar. Çocuklarla birlikte büyüdüklerinde onlarla çok iyi arkadaşlıklar kurarlar.