İlçemizin Tarihi

         İlçe ile ilgili özel olarak arkeolojik araştırmalar yapılmamış olmakla birlikte, Kürtün çevresinde görülen kale harabeleri ve zaman zaman tarım çalışmaları sırasında yer altından çıkarılan harabe bina kalıntıları dikkate alındığında, bu yörede yaşam, Milattan önceki yıllardan beri var olduğu kanaatini uyandırmaktadır. Hitit Devleti’nin ve bu Devletin yıkılışından sonra Urartu hakimiyetine girdiği tahmin edilmektedir. Fatih Sultan Mehmet devrinde Trabzon Sancağı sınırları çiziminde, Kürtün ismine rastlanılmaktadır.

         Çeşitli tarihi kaynaklarda Kürtün, 1461 yıllarında beylik olup ilk Osmanlı-Akkoyunlu antlaşmasıyla (Yassı Çimen Antlaşması) iki devlet arasında tampon bölge olarak kaldığı belirtilmektedir.

         Kürtün’ün Osmanlılar zamanındaki ismi Kürtün Cezere olup Cezere denilen yerin Kürtün bölgesinin idare merkezinde bir kale olduğu, Sinan Bey’in Trabzon’daki kulaklı Çeşme kitabesinden anlaşılmaktadır.

         İdari bakımdan, zamanından beri Gümüşhane’ye bağlılığını taşıyan İlçe, Gümüşhane’nin Erzincan’a bağlanması üzerine önce Erzincan’a, sonra Gümüşhane’nin Erzurum’a bağlanması ile ilçe de Erzurum’a bağlanmıştır. Fatih’in Trabzon’u 1461 yılında fethinden sonra, Gümüşhane ili ile birlikte Trabzon’a bağlanmıştır. Cumhuriyet döneminde Gümüşhane’nin 1925 yılında müstakil il olması sonucu olarak Kürtün de, Torul ilçesine bağlı olarak Gümüşhane iline bağlanmıştır.

Konumu

            Harşit Çayı kenarında, Tirebolu-Torul transit karayolu üzerinde kurulmuş son derece dağlık araziye sahip bir ilçedir. Kuzeyde Giresun ili Çanakçı ilçesi, kuzeydoğuda Trabzon ili Şalpazarı ilçesi, Tonya ve Maçka ilçeleri, doğuda Gümüşhane ili Torul ilçesi, güneyde Giresun ili Alucra ilçesi ve batıda Doğankent ilçesi ile çevrilidir. İlçenin yüz ölçümü 930 Km.²  olup denizden yüksekliği ise 602 metredir.

Ulaşım

         İlçemiz Tirebolu-Torul transit yolu üzerinde bulunmaktadır. Ulaşımda 1999 yılına kadar sıkıntılar çekilmişse de, Ekim-1999’da Doğankent-Kürtün arasında bulunan toplam 5 km. uzunluğunda tünellerin açılması ile ulaşımda rahatlama kaydedilmiştir.İlçenin Gümüşhane, Giresun ve Trabzon illeri ile bağlantısı rahatlıkla yapılabilmektedir.

         Köy yolları genelde ham yollardır. Ancak zeminin sağlam olması, ulaşımda güçlükler getirmemektedir. Köy yollarına henüz asfaltlama çalışması yapılmamıştır. Özellikle Yukarı Kürtün Köy Grup Yolunun ıslah edilmesi çalışmaları devam etmektedir.

Nüfus Durumu

         22 Ekim 2000 tarihinde yapılan Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, ilçenin toplam nüfusu 15 546’dır. Bu nüfusun 3488’i ilçe merkezinde, 3381’i Özkürtün Beldesinde geriye kalan 8677 kişi ise köylerde yaşamaktadır.

         Kürtün ilçesine bağlı 33 köy ve 12 mahalle olmak üzere, toplam 45 idari birim vardır.

         Arazi şartları ve iş sahasının olmayışı gibi nedenler, nüfusun Samsun, İstanbul, İzmit, Bursa, Adapazarı, Adana gibi illere göç etmesine sebep olmuştur.

Sosyal Durum

         İlçemizde konut sıkıntısı çekilmektedir. Bu bölgede yaşayanlar, kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar konut inşa eğilimi taşımaktadırlar. Konut sıkıntısı, kiraların yüksek olmasına neden olmaktadır. Diğer illerden gelen memurların konut bulmalarında sıkıntı çekildiği görülmektedir.

         Kürtün’de yaşayan halkın genellikle Türkmen boylarından geldiği bilinmektedir.  İstanbul’un fethinden otuzyedi yıl sonra Kürtün’de Türk boyları ve oymaklarının yaşadıkları kaynaklardan  anlaşılmaktadır.

         İlçemiz tabiat şartları ve yüzey şekilleri bakımından bağlı köylerle, çevre il ve ilçelerle her ne kadar çok farklılık gösterse bile sosyal yönden, örf ve adetler bakımından bir ayrılık göstermemektedir. Ayrıca, sahil şehirleriyle sıkı bir ticari ilişki içinde bulunması, yörenin sosyal yönden etkilenmesine sebep olmaktadır.

         Televizyon ilçe halkının kültür ve bilgi kaynağıdır. İlçemizde sinema ve tiyatro gibi yerler yoktur. İlçemizde TRT 1 ve 2. kanalları izlenebilmektedir. Ancak halkın büyük çoğunluğu uydu antenleri ile diğer televizyon yayınlarını izleyebilmektedirler.

         İlçemizin çalışma hayatı orman işçiliği, tarım ve hayvancılığın yanı sıra küçük çapta el sanatlarına dayanmaktadır

Eğitim ve Kültür Durumu

         Merkez ilçe ve çevresindeki yerleşim yerlerinde, eğitim ve öğretim bakımından son yıllarda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu gelişme okullaşma oranının artmasında ve okullara devam etme açısından olduğu söylenebilir. İlçenin dağlık bir araziye sahip olması, tarım ve hayvancılığın yeterince gelişememiş olması, insanları okumaya  yöneltmiştir. Okuma- yazma oranı yüksektir.

         İlçemizde basımevleri, kitabevleri, sinema, tiyatro, spor tesisleri bulunmamaktadır. Spor ve folklor faaliyetleri, okulların kendi bünyelerinde olmaktan ileri gidememektedir.  

         İlçemizde, biri ilçe merkezinde, diğeri de Özkürtün Beldesi’nde olmak üzere 2 adet lise vardır. Özkürtün Beldesinde Kürtün Lisesi bünyesinde 100’ü erkek 32’si kız olmak üzere 132 öğrenci kapasiteli Ortaöğretim Pansiyonu vardır. 1 adet pansiyonlu ilköğretim okulu ve 9’u müstakil olmak üzere 31 tane ilköğretim okulu bulunmaktadır. Merkez ve köy ilköğretim okulları genelde betonarme olup birkaç ilköğretim okulu da ahşaptır. Öğrenci sayılarına göre bazıları tek derslikli, bazıları iki, üç ve dört dersliklidir. 28 Köy ilköğretim okulumuzun ısıtma sistemi sobalıdır.

         1997-98 eğitim öğretim yılında tüm okullarımız ilköğretim okulu olmuştur. 22 ilköğretim okulunda birleştirilmiş sınıflı eğitim yapılmaktadır.

         İlçemizde yüksekokul bulunmamaktadır.

         2003-2004 eğitim öğretim yılı itibarıyla:

         Okulların, öğretmenlerin ve öğrencilerin durumlarını gösterir bilgiler aşağıya çıkarılmıştır.

                                                                            Öğrenci              



         Okul Adı   Okul Adeti    Öğretmen S.   Erkek    Kız        Toplam

          Lise                    2                      17            241    108            349



         İlköğr.Ok.         31                   139           1241    1118          2359

          T O P L A M    33                   156           1482    1226          2708



         Yukarıdaki rakamlara göre ilçe genelindeki 33 okulda 160 öğretmenle 1226’sı kız, 1482’si erkek olmak üzere toplam 2708 öğrenci eğitim ve öğretim görmektedir. 17 Öğrenciye bir öğretmen düştüğü görülmüştür.

Bununla birlikte, birçok öğrencinin de il merkezi ve diğer okullarda okuduğu bilinmektedir. İlçe nüfusunun yaklaşık  % 18.5’ini öğrenciler oluşturmaktadır.

ALTYAPI DURUMU

Elektrik

            İlçemizin tamamında elektrik vardır. İlçeye ilk elektrik tesisi 1976 yılında yapılmış olup sonraki yıllarda ilave tesis çalışmaları yapılmıştır. İlçe genelinde 1 adet bina tipi trafo ve altı adet direk tipi trafo mevcuttur. İşletme köy-şehir toplam 80 adet trafo bölgesinde 6152 aboneye hizmet vermektedir.

         Kürtün-Özkürtün arasında önyüzü beton kaplamalı kaya dolgu tipi Kürtün Barajı ve HES yapılmaktadır. Baraj enerji amaçlı olup yıllık enerji üretimi 198 GWH gerçekleşmesi planlanmaktadır. İnşaat çalışmaları son aşamaya gelmiş olup 8 Şubat 2002 tarihinde su tutulma işlemine başlanmıştır. 14 Eylül 2003 tarihi   itibarıyla enerji üretimine başlamıştır.



            İçme Suyu

         İlçenin şu andaki içme suyu tesisleri yenilenmiştir. 1998 yılında İller Bankası tarafından içme suyu ihalesi yapılmış ve şu anda projenin şebeke yapımı tamamlanarak hizmete girmiştir.      



            Kanalizasyon

            İlçe merkezinin kanalizasyonu tamamlanmıştır. Ancak mahallelerde henüz kanalizasyon yoktur.



        PTT ve Telekom Hizmetleri

            İlçe merkezi ve bağlı birimlerinde toplam 10 adet otomatik santral mevcut olup 2834 bağlı abone bulunmaktadır. Telefon hatlarında herhangi bir sorun yaşanmaktadır.  

PTT Müdürlüğü faaliyetlerinde de herhangi bir sorun bulunmamaktadır.



        TV Hizmetleri

         İlçemizde TRT tarafından kurulan yansıtıcı ile TRT 1 ve 2. kanalları izlenebilmektedir. Bölgemizin çok dağınık olması nedeniyle uydu antenleri ilçemizde yaygın olarak kullanılmaktadır.

İdari Durumu

         İlçemiz Torul ilçesine bağlı bir belde belediyesi iken, 09/05/1990 tarih ve 3644 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ilçe olmuştur. 23/08/1991 tarihinde ilçe statüsüne geçmiştir.        

         Kürtün Merkez Belediyesi 1970 yılında, Özkürtün Belediyesi ise 1992 yılında kurulmuştur.

Ekonomik Durum



         İlçenin gelir durumuna paralel olarak ticari ve ekonomik hayat bir hayli durgundur. İlçe halkının ticari ilişkileri, genel olarak Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun gibi biraz daha ticaret ve sanayi bakımından gelişmiş şehirlerle olmaktadır. Bu ticaret merkezleri ilçeyi ticari yönden etkisi altına almaktadır.

         İlçenin ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Hayvancılık da gelişmiştir. Ancak, hayvancılık bir sektör haline gelmemiş olup sadece hane halkının günlük ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yapılmaktadır.

         İlçemizde kooperatifleşme yaygın değildir.  

İlçemizde sadece bir sanayi kuruluşu vardır.  Kürtün ve Özkürtün Belediyeleri ile İl Özel İdaresi’nin de ortak olduğu Kürtün Silah Sanayii A.Ş. (KÜSSAN A.Ş.), 1994-95 yıllarında altyapı yatırımlarını tamamlayarak 1996 yılının sonlarında seri üretime geçmiş olmasına rağmen, 2000 yılında MKEK’dan sipariş alınamaması üzerine kendi içine düştüğü krizden kurtulamayarak işçilerine 6 aydır maaş verememektedir. Özelleştirme çalışmaları devam etmektedir.

         İlçemizde faaliyet gösteren bir banka mevcuttur. Ziraat Bankası Kürtün Şubesi bankacılık faaliyetlerini yerine getirmektedir. Ziraat Bankası 1997 yılı aralık ayında hizmete girmiş olup 5 personelle hizmet vermektedir. Hizmet binası ücretsiz olarak Kürtün Belediyesi’nden kiralanmıştır.

         İlçemizde fuar, sergi ve panayırlar kurulmamaktadır.

Tarım

            İlçemizin arazi yapısı çok dağlık olduğundan, tarım arazisi kısıtlıdır. Mevcut tarım arazisinde mısır, kuru fasulye, soğan, patates, arpa, yulaf, buğday gibi tarla ürünleri yetiştirilmektedir.

Yem bitkisi olarak yonca, çayır, korunga ve fiğ yetiştirilmektedir. Kaymakamlığımızın hazırlayıp hayata geçirdiği sera projesi ile seracılığın yaygınlaştırılmasına çalışılmıştır. İlçede ayrıca meyvecilik ve ev ihtiyacını karşılamaya yönelik sebzecilik de yapılmaktadır. Kızılcık, elma, kuşburnu, armut, kiraz ve vişne yetiştirilmektedir.


         İLÇENİN ARAZİ DURUMU

         Arazi Çeşidi                   Alanı

         Tarım Arazisi         4.720.2    Hektar

         Çayır-Mera            17.082.2     “

         Orman                  39.855.2     “

         Tarım Dışı            17.933.8     ‘

         TOPLAM              79.591.4      “  

        

         4.720.2 Hektar Tarım Arazisinin Dağılımı



         Arazi Çeşidi                Alanı

Meyve Arazisi        414.25        Hektar

         Tarım Arazisi             4.221.4      “

         Sebze Bahçesi                  84.55       “

Hayvancılık

         İlçe genelinde geniş meralar olmasına rağmen mera hayvancılığına gereken önemin verilmediği görülmektedir. İnekçilik, tavukçuluk, arıcılık yapılmaktadır. Koyun ve kıl keçisi de beslenmektedir.



         Hayvan Türleri           Adet

         Büyükbaş                       8540

         Küçükbaş                       7050  

         Tek Tırnaklı                                241

         Tavuk                                      9000

         Arı kovanı                        3800

         T o p l a m                     27631

İklimi

         İlçenin iklimi, deniz iklimi ile karasal iklim arasında geçiş alanını teşkil etmektedir. Yazın yok denecek kadar az yağmur yağmaktadır. Kış aylarında zaman zaman yoğun kar yağmasına karşın, lodos rüzgarlarının da etkisiyle uzun süre kar kalmaz.

         Kürtün İlçesinin çevresi kayalıklarla çevrilidir. Ancak yüksek kesimlere doğru yeşil ormanlık alanları başlar. Yağış, orman bitkilerinin yetişmesine sebebiyet vermektedir. Rakım olarak 800 metreye kadar yayvan yapraklılar, 800 metreden 2500 metreye kadar iğne yapraklı ağaçlar ve daha yukarılarda ise otlak, çayırlık ve meraların yer aldığı görülür.

Akarsuları

         İlçemizden geçerek Tirebolu yakınlarından denize dökülen Harşit Çayı, ilçenin en önemli akarsuyudur. Ayrıca Kavraz Deresi ve Gelivera Deresi de bulunmaktadır.

Öncelikle Kürtün Gümüşhane İlinin bir İlçesidir.
Kürtün; Yük hayvanlarının semerlerine ya da palanlarına verilen isimdir. Bu Türk Dil Kurumunun yaptığı bir açıklamadır.

İlçemizin ismi Osmanlı Devleti döneminde Kürtin-i Bala iken Cumhuriyet dönemlerinde Uluköy İlçe olunca Kürtün ismini almıştır.
Kürtün' ün ilçe olmasıyla birlikte eski kürtün merkezi (baraj altında) Özkürtün ismini alarak belde olmuştur.

İlçemiz iki dağ arasında Harşit vadisinde bulunduğu için bu ismi almıştır. Osmanlı Devleti zamanında şimdiki Doğankent, Kürtün ve Özkürtün bölgelerine Kürtün denilmektedir. Zamanla bazı bölgelerin ismi değişmiştir ancak Kürtün İlçe olarak halen ismini taşımaya devam etmektedir.

Doğankent' in eski ismi ; Kürtin-i Zir' dir. Daha sonra Harşıt olmuş son yıllarda da Doğankent olarak değişmiştir.

         Kürtün kelimesi hakkında başka bir görüşe göre de olarak kürt kelimesi ile benzerlik göstermekle birlikte bu kelime özbeöz Türkçe bir kelimedir. Hatta bu benzerlik yüzünden bazı kişiler kürtlerin Türk olduğu anlamı dahi çıkartmaya çalışmışlardır. Kürtün kelime olarak kar yığını anlamına gelmektedir.

Kürtün isminin kelime kökeninin kısaca incelemesini de yapmak istiyorum. Bilindiği üzere kürek, kürümek kökünden türetilmiş bir kelimedir. kürümek ise bir yığını bir yerden temizleyip atmak anlamındadır. Kürek bu eylemi yerine getiren aletin adıdır. İşte burdan yola çıkarak kürtün kelimesininkürünmesi gereken yani temizlenmesi gereken birikmiş yada çokça olan kar yığını anlamındadır. Bu kelime halan aynı manada köylerimizde kullanlmaktadır. Mesela benim köyümde kürtün kelimesi halan bilinen bir kelimedir ve bu anlamda kullanılır. Ayrıca ilginçtir aynı şekilde türetilmiş kürben (damda-ahırda kürünmesi gereken hayvan dışkısı) kelimeside aynı şekilde türetilmiş ve sıklıkla kullanılan bir başka kelimedir. Kürtün ilçesinin dağlık ve kar açısından bol olduğu düşünülecek olursa bu ismin ne kadar da doğru bir anlam ifade ettiği ortadadır.

teşekkürler piyanist güzel konu

tanıtımın harika saol