Yüzbaşı Kazım Efendi

21. Alay, 1. Tabur, 1. Bölük Kumandanı
27 Nisan 1915 (1331)
Seddülbahir civarında Selimbey Çiftliğinden
18-19 “M” 331 Kazım
Sevgili Kardeşim,
Ben vatan ve millet uğrunda bana düşen vazifeyi ifa ettim. Artık gerisini size terk ediyorum. Ben cümlenize hakkımı helal ettim, tabiidir ki siz de helal edersiniz. Hemşiremin, Ziyanın kemali hasretiyle gözlerinden öperim. Muhterem amcamın ellerinden öperek dualarını her zaman beklerim. Çoluk çocuğumu evvel Cenabı Hakka sonra vatan ve millete ve sizlere emanet ederim. Sevgili valideme, aileme, çocuklara güzel bakınız. Tahsillerine himmet ediniz. Maaşlarının tahsisi, icap eden muamelenin ifası için arkadaşlardan alayımızın tabur katibi ve aynı zamanda alay naibi bulunan Hasan Efendiye yazdım. Bulunduğum fırkanın kumandanı Miralay Remzi Beydir Alay Kumandanı Binbaşı Halil Beydir. Bu isimler size lazım olursa kendileri ile muhabere edersiniz. Binbaşımız Şevki Beyde benim gibi tehlikede bulunduğu için sağ kalırsa ona da müracaat edersiniz. Kolordu kumandanımız malum olduğu üzere Esat Paşa Hazretleridir. Hayvanım hakkında lazım gelen muamele içinde katip efendiye yazdım. Oradaki hakkımı da çocuklarım için yazdım. Sana çok rica ederim, efradı ailemi, validemi hiçbir vakit üzme. Daima rıfk ile muamele et. Bana acımasınlar. Ben mukaddes vatan uğruna terk-i can ettim, bahtiyarım.
Cenabı Hâke sizleri de bahtiyar bulunsun. Baki cümlenizi Cenabı Hakka emanet ederim sevgili kardeşim.
Yüzbaşı Kazım Efendi bu mektubu yazdıktan tam 26 gün sonra hissettiği veçhile şehit olmuştur. Yukarıdaki mektup onun son mektubudur.

Bir Askerin Siperdeki İlk Gecesi

1915)
Sevgili kardeşim Müfit Necdet’e
Başları göklere doğru uzanmış, dağların üzerinde kartallar gibi uçuşan bulutlar, altın kurdelelerle işlenirken muhitin sükun ve sukut ile titreyen kalbinde, karanlıkları yaran zulmetlere meydan okuyan bir seda yükseldi.
“Silah başına!”
Bu emir birkaç şahısta birkaç ağızda tekrar edilerek, yansıdı. Artık gölgeler dolaşıyor, fısıltılar çoğalıyor. Bazen kısa , sert ve keskin emirler duyuluyordu. “Düşman taarruz ediyormuş” deniliyor ve bu cümleyi hafif alaycı bir tebessüm takip ediyordu. Hiçbir yerde hiçbir kimsede olağanüstülük görülmüyordu. Ölüme karşı gitmeye hazırlanan bu cesur kahramanlar üzerinde küçük bir tereddüt bile hissedilmiyordu. Yalnız sükun ve intizamla çalışan, düşmana karşı koyacak, ölümle çarpışacak fakat vatanı kurtarmaya azmetmiş, milletin namusuyla
eğlenen, yurdun, Türk’ün mukaddesatıyla görülüyordu. Genç subaylar kılıçlarını kuşanıyor, azimkar gözlerle düşman istikametinde yıldızlardan haber sezmeye uğraşıyorlardı.
Bunlarda benim gibi, hepsi de genç, yeni terfi etmiş, gençlik devresinin ateşli ihtirasını yenmeden, gençliğin zevk ve emellerine doymadan, vatanın bağrında alçalmış çizmelerle, düşmana haddini bildirmek için namuslarına tecavüz edilmiş millettaşlarının, hakaret görmüş kardeşlerinin intikamını almak için, din için, namus için, vatan için istikballerini çiğneyerek yurdun istikbali uğruna hudutlara koşmuşlardı.
Önde cüretkar adımlarla yürüyen dinç, vakarlı subaylar, arkasında gözleri vatanın her tarafına sokulmak isteyen düşmana şimşekler, ateşler saçan bir kıt’a. Bunlar ayaklarının hareketiyle meydan gelen küçük, hafif çıtırtıları duymayarak, mehtabın ışıklarından sabahın oluğuna hükmeden bülbüllerin ötüşüne asla ehemmiyet vermeyerek etrafın yeşil ormanları arasından gösterilen istikamette, düşmanı kahretmek için ilerliyordu. Sert, kısa ve emredici bir ses, gecenin mahsur karanlığı içinde uçuştu;
“İstikamet 34 No'lu savunma noktası...!”
Başlar sola, ayaklar sola, mangalar sola döndü. Artık yüksek, çetin çakıllı, manalı, bir dağ tırmanılıyordu.
Mesafenin verdiği yorgunlukla terleyen yüzünü, beyaz “MİM” markalı mendile silerken, kalbimde saklayamayacağım bir acı duydum. Ruhum ezildi. Gözlerimde hayaller, beynimde birer birer mazinin tatlı hayalleri dolaştı. Batıya döndüm. İstanbul beyaz ufuklarına doğru 3 senedir hasret çektiğim bir mevcudiyetin hayaline yemin ettim. “Vatanın düşman ayakları, camileri hac gölgeleri altında görmektense, genç hemşirelerin namusları ayak altına alınmak, ihtiyar annelerin beyaz saçlarına hakaret edilmektense, senin; Özellikle senin, “Ey
güzel hayal! Düşman kucağında çırpındığını duymaktansa , şu yüksek tepenin bulutlara karışmış zirvelerinde bayrağım gibi kırmızı kanlara boyanarak ölümü isterim.” Dedim.
Mukaddesatımı çiğnemek isteyen, Kabeme haclar yerleştirmek isteyen, bu sefil düşman leşlerinden kan abidesi ve zafer teşkil etmeden ölmeyeceğim. Gözlerimde beyaz ve güzel bir hayal, ellerimde ölüm püsküren küçük ve yuvarlak bombalar olduğu halde yürüdüm. İlk bombayı sevgilim n..... ateşlerken batıya, onun diyarına bulutlarla selamlar hürriyetler yolladım.
Oğlun Hasan Etem
4 Nisan 1331
(17 Nisan 1915)

Bir şehidimizin Son Mektubu

Çanakkale Savaşlarında şehit olan Kolağası Mehmet Tevfik Bey
Ovacık Karibindeki Ordugahtan 31 Mayıs 1915 Pazartesi
Sebebi hayatım. Feyz-ü refikim. Sevgili Babacığım Valideciğim.
Arıburnunda ilk girdiğim müdhiş muharebede sağ yanımdan ve pantolumdan kurşun geçti, ham-dolsun kurtuldum. Fakat bundan sonra gireceğim muharebelerden kurtulacağıma ümidim olmadığından bir hatıra olmak üzere şu yazılarımı yazıyorum.
Hamdü senalar olsun Cenab-ı Hakk’a ki beni bu rütbeye kadar isal etti. Yine mukadderati ilahiye olarak beni asker yaptı. Siz de ebeveynim olmak dolayısıyla beni vatan ve millete hizmet etmek için ne suretle yetiştirmek mümkün ise öylece yetiştirdiniz. Sebeb-i Feyz-ü refikim ve hayatım oldunuz. Cenab-ı Hakk’a ve sizlere çok teşekkürler ederim. Şimdiye kadar milletin bana verdiği parayı bugün haketmek zamanıdır.Vazife-i Mukaddese-i Va-taniyeyi ifaya cehdediyorum.Rütbe-i Şehadete suudedersem Cenab-ı Hakk’ın en sevimli kulu olduğuma kanaat edeceğim.Asker olduğum için bu her zaman benim için pek yakındır,sevgili babacığım ve valideciğim.Göz bebeğim olan zevcem Münevver ve oğlum Nezih’ciğimi evvela Cenab-ı Hakk’ın saniyen sizin hümayenize tevdi ediyorum.Onlar hakkında ne mümkün ise lütfen yapınız.Oğlumun talim ve terbiyesine siz de refikamla birlikte lütfen sayediniz.Servetimizin olmadığı malumdur.Mümkün olandan fazla bir şeyi isteyemem,İstesemde pek beyhudedir.Refikama hitaben yazdığım mel-fuf mektubu lütfen kendi eline veriniz.Ağlayacak üzülecek tabii müteselli ediniz.Mukadderat-ı ilahiye edecek vech ile veriniz.Münevverin hafızasında veyahut kendi defterinde mukayyet duyunat da doğrudur.Münevver’e yazdığı mektubum daha mufassaldır kendisinden sorunuz.Sevgili baba ve valideciğim.Belki bimiyerek size karşı da kusur etmişimdir,beni affet mukadderatı ilahiye böyleymiş hakkını helal et ruhunu şadet,yengeniz Münevver hanımla oğlum Nezih’e sende yardım et.Sizi de Cenab-ı Hakk’ın lütuf ve himayesine tevdi ediyorum.Ey akraba ve ehibba ve evda cümlenize elveda,cümleniz hakkınızı helal ediniz.Benim tarafımdan cümlenize hakkım helal olsun.Elveda elveda cümlenizi Cenab-ı Hakk-a tevdi ve emanet ediyorum.Ebediyen Allah’a ısmarladım.Sevgili, babacığım ve valideciğim.
Oğlunuz Mehmet Tevfik

savaşa giderken askerin annesine yazdıgı belkide son mektubu

hani beni bu vatan için doğurmuştun anne
bastılar düğmeye
amerika için öldürmeye
ya da ölmeye
gidiyorum ırak'a
günlerin yakasında yaşıyamadıklarım var al anne
en çok ağacın gövdesini acıtır kırılsa bir dal
hoşça kal anne
anne hoşça kal

biliyorum için sızlar anne
yüreği kör olmayan herkesin içi sızlar
biraz da düşlerim kokar yıldızlar
ve mavi gökyüzü
firarı düşlerimi gökyüzüne savuruyordum
şafak sayıyordum
az kalmıştı kavuşmamıza
amerika girdi aramıza
ve topraklarımıza
komşumuzun malında gözü olanların yanında
ırak'a savaşa gidiyorum anne
bunu nasıl anlatırım sevdiğim kıza

el oğlunun petrol hevesine
ölmekte
öldürmekte
yakışmaz bize
haydarpaşa garı'ndan*
vagonlara bindirildik gizlice
savaşa gidiyoruz anne
ölmekte var dönmekte
satıldık üç beş kuruşa
bu da beni üzmekte

topraklarından petrol çıkıyor diye
başlarına bomba yağacak
hiroşima'lar halepçe'ler geri dönecek
yağmur damlaları değil ki bombalar
saklansın çocuklar
çocuklar ölecek anne çocuklar ölecek
günlerin avlusunda çığlıkları asılı duracak
ve o çığlıklar yaşasamda beni her gün vuracak
ölecek anneler genç kızlar aynalar boş kalacak
belki de ben öleceğim anne ocağımız sönecek
insanlar öldükçe kan sofrasındakiler gülecek
beni bu vatan için doğurmuştun hani anne
vatanımın bunda ne çıkarı olacak
sende biliyorsun baba
kore'de niçin gazi olduğunun
cevabını bulamamıştı dedem

masaya yatırılmış pazarlık edilen can benim
gırtlağıma sarılır savaş ortasında geçecek günlerim
yaşatma ve yaşama sevdam hatıram olsun hepinize
sahıp çıkın oylarınıza
kıymayın yarınlarımıza
sizi barışa emanet ediyorum anne
barışı size
güzellikler ancak barışla gelir bize

Bir kardeşin,şehit abiye son mektubu...

Sen benim için,hiç bir zaman sadece abi olmadın!Yeri geldi anam,babam,yeri geldi en yakın dostum,sevdamdın.Sen de bana çok düşkündün,çok severdin biliyorum.Ama sen hiç kimseyi,vatanını sevdiğin kadar sevmedin!Yurdumda yapılan herhangi bir şeyi duyduğun da en çok sen kızardın ve her defasında yeminler ederdin ”askere bi gideyim alayının beynine sıkıcam bu itlerin”diye.Yıllarca büyük bir hasretle bekledin o günü.Hayatım da askere giderken bu kadar mutlu olan birini daha görmemiştim ben.En çokta sana yakışmıştı ”en büyük asker bizim asker’’sözü.Kahkahalarla gittin ve izin vermedin hiç birimize göz yaşı dökmemize.En çokta doğuya gitmek isterdin,gittin de.İçim yanıyordu bir yandan.Ama çokta mutluydum sen giderken.Bana da fazlasıyla aşılamıştın vatan,bayrak aşkını.Senin oraya yakışacağını,orda olman gerektiğini ve yurdumu en iyi şekilde koruyacağından emindim.İçim rahattı!Hiç unutamıyorum boynuna sarıldıdığım da ”Sakın ağlama abicim.Ben bu memleketin evladıyım,yerim yurdum bu topraklarda.Borcum var şehit atalarımızdan beşikteki bebeğe kadar.Allah ömür verdiği sürece asker olarak kalıcam.Ben bu ülke için şehit olucam”demiştin.Korktum çok.O zaman anlamıştım ki bu gidiş son gidişti.Dönmüyecektin,döndüğünde de al bayrağıma sarılmış tabutta giricektin bu evin kapısından.Bitti askerliğin,sen yine dönmedin.Hani bana mektup yazardın hep,”kardeşlerime kıyan kansızların kökünü kazıycaz.Ben burda çok iyiyim,sakın merak etme.Sen kız kardeşimsen yüzlerce erkek kardeşim oldu burda.Yarim diye silahıma sarılıyorum her gece.İçim huzurla dolu.Korkusuzluğu öğrendim ben burda.Tüm milletimin,Allah’ımın yanımda olduğunu biliyorum.Korkma bana zarar gelmez.”demiştin son mektubun da.Her on beş günde gelirdi mektubun.Günü belliydi,sevinçle korku arasında beklerdim bütün gün.Ama o gün gelmedi abim.Gece yarılarına kadar bekledim gelmedi.ağladım,korktum.Annemler ”bişeyi yoktur.Yazamamıştır,belki yarın gelir”dediler.Ama onlarında gözünde gördüm endişe ve korkuyu.Bütün gece uyuyamadım.Sabah ilk iş sokağın başına koştum.Postacıyı bekledim.Sordum senden mektup var mı?diye.Yok diyince tekrar yıkıldım.Eve dönünce hatırladığım en son bir telefon sesiydi.Beynim sarsıldı,gözlerim karardı,inanamadım duyduklarıma.Olamaz dı kii…Benim abim ölemezdi.Benim,vatanın ona ihtiyacı vardı.
Benim abimdeki yüreğe,hangi kurşun işleyebilir dedim kendi kendime.
Çok geç olmadı anladım herşeyi.Sen ölümlerin en güzelini yaşadın.İstediğin gibi öldün.Biliyordum ki hiç canın acımadı.Belki de tıpkı giderken ki gibi güldün,can verirken de.Ölüm bile yakıştı sana abim.İstediğin gibi hiç göz yaşı dökmedim.Gurur duydum seninle.Ay yıldızım senin tabutunda başka bir parladı.Abimsin,canım çok yanıyo.Ama ülkeme değil abim,kendi canım feda olsun.Senin de hep söylediğin gibi…”eğer şehit olursam da canım tüm milletime feda olsun”derdin ya.Kanın yerde kalmaz abim,merak etme.Daha nice Mehmedim var tıpkı sen gibi ölüme göğüs geren,senin gibi vatanını canından önde tutan.KORKMA ABİM,RAHAT UYU.YURDUMA GİREMEZ HİÇ BİR DÜŞMAN,İNMEZ İLELEBET GÖKLERDEN AL BAYRAĞIM!!!

Kınalı Mektup (Bu Mektubun aslı Çanakkale Müzesindedir)

Üsteğmen Faruk, cepheye yeni gelen askerleri denetlerken, bir yandan da onlarla sohbet ediyor, '

Nerelisin?' gibi sorular soruyordu. Gözleri bir ara, saçının ortası sararmış bir delikanlıya takıldı Yanına çağırdı ve merakla sordu: Adın ne senin evladım?" dedi.
- " Ali, komutanım" dedi.

- " Nerelisin?"
- " Tokatlıyım, komutanım, Tokat'ın Zile kazasındanım..."
- " Peki evladım,bu kafanın hali ne?
Saçlarının ortası neden kırmızı boyalı böyle?"
- " Cepheye gelmeden önce anam saçıma kına yaktı komutanım. Neden
yaktığını da bilmiyorum."
- " Peki dedi üsteğmen. "Gidebilirisin Kınalı Ali."


O günden sonra Ali'nin adı Kınalı Ali oldu.

Cephede tüm arkadaşları Kınalı Ali demekle yetinmiyor, saçındaki

kınayı da alay konusu yapıyorlardı

Kınalı Ali, arkadaşlarına karşı sevecen ve dürüst tutumu
sayesinde, kısa sürede hepsinin sevgisini kazandı. Bir gün
memleketine mektup göndermek için arkadaşlarından yardım istedi.

" Anama, babama burada iyi olduğumu bildirmek istiyorum. Ama
okumam yazmam yok. Biriniz yardım edebilir misiniz?"

Biri değil, birçok arkadaşı yardıma geldi
-" Sen söyle biz yazalım" dediler.
Kınalı Ali söylüyor, bir arkadaşı yazıyor, diğeri de Söylenenlerin
doğru yazılıp yazılmadığını denetliyordu.

" Sevgili anacığım, babacığım hasretle ellerinizden öperim. Ben
burada çok iyiyim, beni sakın merak etmeyin."

Kız kardeşini, kendinden küçük erkek kardeşinin sağlığını ve
hatırını sorduktan sonra,

köydeki herkesin burnunda tüttüğünü ve kimsenin kendisini merak
etmemesini söyledikten sonra,

Biz burada var oldukça bilesiniz ki düşman bir adım bile
ilerleyemeyecektir" tümcesi ile bitiriyordu.

Tam zarf kapatılırken Ali " iki üç satır daha ekleteceğini"
söyleyerek Mektubun sonuna şunları yazdırdı.

,
" Anacığım, beni buraya gönderirken kafama kına yaktın ama, Burada
komutanlarım da, arkadaşlarımda benle hep dalga geçiyorlar.
Cepheye gitmek sırası yakında inşallah kardeşim Ahmet'e gelecek,
Onu gönderirken sakın kına yakma saçına. Burda onunla da dalga
geçmesinler. Tekrar ellerinden öperim anacığım."

Gelibolu'da savaş giderek şiddetleniyordu. ingilizler kesin sonuç
almak için tüm güçleriyle yükleniyorlardı.

Cephede savaşan askerlerimiz önceleri birer, birer, sonraları
beşer, beşer, Onar, onar şehit oluyorlardı. Gelen destek güçleri
de yeterli olmuyor, onlarında sayıları giderek azalıyordu.

Gelibolu düşmek üzereydi. Kınalı Ali'nin komutanı bu durum
karşısında çaresizdi.

Kendi bölüğü henüz sıcak temasa hazır değildi.

Genç erlerine insan bedeninin süngü ve mermilerle orak gibi
biçildiği bu cepheye göndermek zorunda kalmaması için Allah'a dua
ediyordu.


Komutanlarını düşünceli ve sıkıntılı gören Kınalı Ali ve
arkadaşları, komutanlarına gidip,


ondan kendilerini cepheye göndermesini istediler.
Askerlerinin ısrarları üzerine komutanları daha fazla direnemedi
ve ölüme gönderdiğini bile, bile bu isteklerini kabul etmek
zorunda kaldı.


Kınalı Ali ve arkadaşları, sevinç çığlıkları atarak cepheye hayır,
bile, bile ölüme gidiyorlardı. O gün güle oynaya Gelibolu
cephesinde ölümle buluşacakları yere koşan

Kınalı Ali'nin bölüğünden tek kişi geri dönmedi. Gidenlerin tümü
şehit olmuştu. Bu olaydan kısa bir süre sonra Kınalı Ali'ye anne,
babasından mektup geldi.


Onun yerine komutanı aldı mektubu ve buruk bir ifade ile okumaya
başladı.


Cepheye gitmeden önce arkadaşlarına yazdırdığı mektubuna aile

adına babası yanıt veriyordu.

" Oğlum Ali, nasılsın, iyi misin? Gözlerinden öperim, selam
ederim.
Öküzü sattık, parasının yarısını sana gönderiyoruz, yarısını da

yakında cepheye gidecek küçük kardeşine veriyoruz.

şimdi öküzün yerine tarlayı ben sürüyorum. Fazla yorulmuyorum da.

Sen sakın bizi düşünme." Babası mektupta köydeki herkesten

akrabalarından haberler verdikten sonra " şimdi ananın sana

diyeceği var" diyerek sözü ona bırakıyordu.

Mektubun bundan sonraki bölümü Kınalı Ali'nin anasının ağzından

yazılmıştı şöyle diyordu anası:

" Oğlum Ali, yazmışsın ki kafamdaki kınayla dalga geçtiler.

Kardeşime de yakma demişsin.

Kardeşine de yaktım. Komutanlarına ve arkadaşlarına söyle senle

dalga geçmesinler. Bizde üç işe kına yakarlar;

1 - GELİNLİK KIZA, GİTSİN AİLESİNE, ÇOCUKLARINA KURBAN OLSUN DİYE

2 - KURBANLIK KOÇA, ALLAH'A KURBAN OLSUN DİYE

3 - ASKERE GİDEN YİĞİTLERİMİZE, VATANA KURBAN OLSUN DİYE...

Gözlerinden öper, selam ederim. Allah'a emanet olun

" Ali'nin mektubu okunurken ve çevresindeki herkes onu dinlerken, hıçkıra, hıçkıra ağlıyordu... "
(Bu mektubun aslı Çanakkale Müzesindedir.)