Tarihçesi

Kâhta adının, nereden geldiği yolunda kaynaklarda pek bilgi olmamakla beraber, tarihte,Orta Asya’da Ötüken ve Karakurum yakınında Kâhta isimli bir kentin varlığı göz önüne alınırsa Kâhta isminin Orta Asya kökenli bir isim olduğu sonucu çıkarılabilir. Bir rivayete göre ise “Kâhta” Persçede “Dağın Eteği” anlamına gelmekte olup, bu adı da eski yerleşim yerinin konumundan dolayı almaktadır.

Kâhta’nın geçmişi sabah medeniyetinin doğuş yeri olan Mezopotamya’ya yakın olması nedeniyle tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bulunduğu coğrafî konum nedeniyle tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar sayısız medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Yörede yapılan arkeolojik kazılardan elde edinilen eser ve bulgular ile günümüze intikal eden canlı tarihi bulgular en belirgin kanıtlardır. Paleolitik, neolitik, kalkolitik dönem ve tunç devrine ait elde edilen eserler Adıyaman müzesinde sergilenmektedir. M.Ö. 2000 yıllarında Kommagene Krallığının kuruluşuna kadar (m.ö. 69) Hititler, Mitaniler, Asurlular, Geç Hititliler, Persler, Kummurlar ile makedonyalı büyük İskender’in hakimiyeti ve Doğu Roma imparatorluğun egemenliği hüküm sürmüştür.

M.Ö. 69 yılında kurulan Kommagene krallığı bugün dünyanın sekizinci harikası olarak aday gösterilen Nemrut dağındaki dev heykelleri ve ilçedeki diğer tarihi eserleri bırakmıştır. 142 yıl yörede hüküm süren ve bugünlere intikal eden eserleri bırakan Kommagene krallığı M.S. 72 yılında Roma İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılarak Suriye eyaletine bağlanmıştır.

İlçenin antik çağda ve Bizans döneminde adı bilmemektedir. Orta çağda İslam dünyasının sınır kalelerinden biri olmuştur.

M.S. 670’de Emeviler, 758’de Bizans ve Sasaniler, 926’da Hamdaniler, 1226’da Seçuklular, 1284’e kadar Memlüklüler, Artuklular ve Dulkadiroğulları, 1393’te Timur ve 1516’dan sonra da Osmanlı İmparatorluğu bölgeye hakim olmuştur.
Kâhta şehri şu anda bulunduğu yere Cumhuriyetin ilk yıllarında taşınmış olup daha önce şimdiki Kocahisar ( Eski Kâhta ) köyünün bulunduğu yerde idi. M.Ö. üçüncü yüz yılın ilk yarısında ARSEMES adlı bir kralın bu yörede hakimiyet kurduğu sanılmaktadır. II.Selçukos’un ( M.Ö. 246-225 ) kardeşi Arsemes adındaki bir kralın kendi adıyla anılan iki kent görüyoruz. Bunlardan birincisi eski Kâhta kalesinin karşısındaki yukarı Arsemia’dır. Kâhta kalesi, Selçuklu imparatoru Alparslan’ın Malazgirt zaferi (1071)’ den sonra (1085) Selçuklular tarafından Bizanslılardan alınır. Yöre zaman zaman Malatya Danişmendlileri, Selçuklular ve Artuklular arasında el değiştirir. Kale daha sonra Melik’ul-Mansur tarafından onarılır. (XII.yy.) Bir süre Harput emirliği, Danişmendler ve Selçuklular arsında el değiştirir. Kaleyi daha sonra Sultan Alaeddin Keykubad’ın seraskeri Ceyli Bey zabteder.


Bölgede Selçuklu hakimiyeti başlar. (1226) Kâhta, Baba İshak ayaklanmasında (1240-1241) yağmalanır.


Kâhta kalesinin adı Memlüklüler ile Moğollar arasında geçen savaşlarda sık sık geçer. 1283-1289 yıllarında kale Halep valisi Kara Sungur tarafından alınır. Yeniden tahkim edilir. Daha sonra Osmanlı hakimiyetine geçer. Timur Malatya ve Kâhta’ya kadar olan kaleleri ele geçirince Yıldırım Beyazıd kalelere koyduğu muhafızları kovarak Türkmen’lerden Kara Osman’ı tahta geçirir. Timur’un çekilmesiyle Memlüklüler bölgeye hakim olurlar. (1417-1418) Memlüklülerin hakimiyeti Yavuz Sultan Selim’in bölgeyi ele geçirmesine kadar devam eder.


1516 yılında Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra diğer ilçeler gibi önce Dulkadirli Emaretine, Kanuni zamanında ise sancak merkezi haline getirilen Samsat’a bağlanarak Zülkadiriye eyaleti (Maraş)’ne bağlanır. Kâhta 1531 yılında Malatya’ya, 1349 yılında ise Hısn-ı Mansur’a (Adıyaman) bağlanır. 1859 yılında Malatya sancak olunca Kâhta’da diğer kazalar gibi yeniden Malatya’ya bağlanır. Bu durum Osmanlı İmparatorluğunun yıkılmasına kadar devam eder. 1859 yılında Kâhta’da bir Abdal ayaklanırsa da ayaklanma bastırılır.

Milli mücadele döneminde M. Kemal’i yakalamak ve etkisiz hale getirmek için görevlendiren Ali Galib Malatya’da sıkıştırılınca Kâhta’ya gelir. Beraberindeki zatlarla Hacı Bedir Bey’e misafir olur. Hacı Bedir Bey’den umduğu desteği bulamayınca da 15.9.1919 günü Kâhta’dan Urfa’ya oradan da Halep’e kaçar.
Kâhta cumhuriyet döneminde Malatya’ya bağlı bir ilçe olarak eski durumunu muhafaza eder.

Cumhuriyetin ilk yıllarında yer değiştirerek eski Kâhta’dan 26 k.m. güneyindeki şimdiki yerine taşınır.

Coğrafi durumu

Kâhta’nın yüz ölçümü 1.488 km karedir. Kâhta ilçesi doğuda Gerger ilçesi, güneydoğu ve güneyde Şanlıurfa ili, güneybatıda Samsat ilçesi, batıda Merkez ilçe, kuzeyde Sincik ilçesi, kuzeydoğuda da Malatya iliyle çevrilidir.

DOĞAL YAPISI

İlçe toprakları kuzey kesimindeki dağlık alanlar ile güney kesimindeki düzlüklerden oluşur. Kuzey kesimini Malatya dağlarının uzantıları engebelendirir. En önemli yükselti Nemrut Dağı’dır (2.206 m). İlçe merkezinin kuzey batısında Yarlıca Dağı ( 1.436m) yer alır. Dağlık alanlardan güneye doğru gidildikçe önce plato alanlarına sonra da ovalara geçilir. İlçe topraklarının sularını Fırat’ın kollarından Kâhta ve Kalburcu çayları toplar. Eskiden güneydoğu ve güneyde doğal sınırı oluşturan Fırat ırmağı vadisi bugün Atatürk Barajı gölünün altında kalmış durumdadır.



İKLİM DURUMU

İlçemiz sınırları içersinde bulunan Atatürk Barajı gölü nedeniyle, iklim yapısı önemli bir ölçüde değişikliğe uğramıştır. Karasal olan iklim, Atatürk baraj gölünün etkisiyle değişerek, Akdeniz iklimi ile benzerlik göstermeye başlamıştır.



BİTKİ ÖRTÜSÜ VE HAYVAN VARLIĞI

Doğal bitki örtüsü Step görünümündedir. Engebeli bir arazi yapısına sahip olup, dağlık kesimde fazla sık olmayan Meşe ağaçları, akarsu boylarında ise söğüt ve kavak ağaçları mevcuttur. Dağlık kesimde küçükbaş hayvan beslenmektedir.

Nüfus

TOPLAM      ERKEK     KADIN

  115.658      57.444       58.214



ŞEHİR



TOPLAM      ERKEK     KADIN

   59.570        29.520       30.050



KÖY



TOPLAM      ERKEK     KADIN

   56.088        27.924       28.164

Eğitimin Tarihi Gelişimi

Kahta ilçesinin eski yerleşim yerinden (Eski Kâhta) şu anki yerleşim yerine göç etmesinden sonra (1920-1925), yeni yerleşim yerinin gelişmeye elverişli olması ve Atatürk Barajının oluşması sonucunda köyleri ve toprakları sular altında kalan köylülerin, ilçeye göç etmesi sonucu ilçemiz gerek nüfus açısından gerekse sosyo - kültürel açıdan hızlı bir gelişme göstermiştir.

            Buna paralel olarak, ilçede 1948 yılında ilk olarak Kubilay İlkokulu ve ardından 1954 yılında Kâhta Ortaokulu hizmete girmiştir. Daha sonraki yıllarda birçok örgün ve yaygın, eğitim - öğretim kurum ve kuruluşu faaliyete geçirilmiştir.

İlçemizde okur-yazar oranı % 98’dir.

Okul Öncesi Eğitim

İlçemizde 1 bağımsız Anaokulu, 52 Anasınıfı mevcut olup, Anaokulunda 4, anasınıflarında ise toplam 55 derslik bulunmaktadır.

Anaokulunda 156, anasınıflarında 1254 öğrenci öğrenim görmektedir.

Anaokullarında 6, anasınıflarında 31 öğretmen ve ayrıca 42 usta öğretici görev yapmaktadır.

Okulöncesi eğitimde okullaşma oranı (48-72 ay) % 23'dür.

İlköğretim

İlimizde 151  ilköğretim okulu ve bunların 622 dersliği ve 27.370 öğrenci mevcut olup, bu okullarda 1100 kadrolu öğretmen, 170 sözleşmeli, 116  ek ders ücretli öğretmen mevcuttur.

Taşıma Merkezi Okul Sayısı 26 olup, 164 yerleşim biriminde 3.772 öğrenci taşınmaktadır.

İlköğretim okullarında bir dersliğe ortalama 44 öğrenci düşmektedir.

İlköğretimde okullaşma oranı % 99,00'dur.

Ortaöğretim

Lise ve Dengi okul sayımız 7'dir. Bu okulların 133 dersliği, 5.049 öğrencisi mevcut olup, Lise ve dengi okullarında 210 öğretmen vardır.

Bir dersliğe ortalama 38 öğrenci düşmektedir.

Ortaöğretimde okullaşma oranı % 90'dır.

Yüksek Öğretim

Kahta Meslek Yüksekokulu YÖK’ün 16.10.1997 tarihli toplantısında alınan 2547 sayılı kanun değişik 7/d–2 maddesi uyarınca Harran Üniversitesine bağlı olarak kurulmuş, 1998-1999 öğrenim yılında 3 programla (Su Ürünleri, Tarla Bitkileri, Turizm ve Otelcilik) öğrenime başlamıştır. 2000 yılında Yeterli alt yapı olmadığında Turizm ve Otelcilik Proğramı Şanlıurfa Meslek Yüksekokulu bünyesine alınmış, Kahta MYO bünyesinde de Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Programı ile Harita kadastro Programı açılmış, aynı yıl bu iki programa ek kontenjandan öğrenci alınmıştır. Yüksekokulumuz 5467 sayılı kanun gereği Meslek Yüksekokulumuz 2006 yılında Adıyaman Üniversitesine bağlanmıştır.

Kâhta Meslek Yüksek Okulunun Bölümleri

Bilgisayar Programcılığı

Harita Kadastro

Su Ürünleri

Tarla Bitkileri

Muhasebe

Spor

TESİSLER


--------------------------------------------------------------------------------



ATATÜRK KAPALI SPOR SALONU
Atatürk Spor Salonun Bahçe düzenlemesi, soyunma odalarının bakım ve onarım işleri ile parke değişimi yapılmıştır.



ATATÜRK STADI
Atatürk Stadının çimlendirilmesi için Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce gönderilmiş olan 99.000,00 YTL Kahta Kaymakamlığı Köylere Hizmet teşekkürlerürme Birliği hesaplarına aktarıldıktan sonra Kahta Kaymakamlığı kendi iş makinelerini kullanarak drenaj işlemlerini bitirmiş, çimlerin sulanması için sondaj kuyusu kazılmış ve yeterli su çıkartılmıştır. Atatürk Stadının suni çimlendirilmesi için 2007 Aralık ayında GSGM’ce çıkarılan 100.000.00 YTL ödenek ile 2008 yılı Bahar aylarında çimlendirme çalışmalarına başlanacaktır.


ETKİNLİKLER (2007)


--------------------------------------------------------------------------------


POLİS TEŞKİLATININ 162. KURULUŞ YILI OKULLAR ARASI

MASA TENİSİ YARIŞLARI
Polis teşkilatının 162. Kuruluş yılı anısına İlçemizde düzenlenen okullar arası Polis Haftası Masa Tenisi yarışları 08 Nisan 2007 Cumartesi günü yıldızlar ve gençler kategorilerinde düzenlendi.

Gazi İÖO Çok Amaçlı Salonunda yapılan müsabakalara yıldızlarda 9 ilköğretim okulu, gençlerde ise 5 lise masa tenisi takımı katıldı.


POLİS TEŞKİLATININ 162. KURULUŞ YILI

ATLETİZM YARIŞLARI
Polis Teşkilatının 162. Kuruluş yılı anısına İlçemizde düzenlenen Polis Haftası Atletizm yarışları 07 Nisan 2007 Cumartesi günü bayanlar ve ereklerde 4 kategoride düzenlendi.
Yarışma İlçe Merkez ve Köy ilköğretim okullarından 94 sporcunun katılımıyla gerçekleşti. Dereceye giren sporculara madalyaları 10 Nisan 2007 Salı günü Kahta Kaymakamlığında düzenlenen Polis Haftası etkinlik programında verildi.


KAHTA KAYMAKAMLIĞI ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI SATRANÇ TURNUVASI
Kahta Kaymakamlığı Ulusal Egemenlik Ve Çocuk Bayramı Satranç Turnuvası Kahta METEM Çok Amaçlı Salonunda 14-15 Nisan 2007 tarihlerinde Küçükler Ve Yıldızlar Kategorisinde 68 lisanslı sporcunun katılımıyla gerçekleşti. Türkiye Satranç Federasyonundan alınan izinle yapılan yarışlar, Adıyaman Satranç İl Temsilciliğince görevlendirilen hakemler tarafından yönetildi. Yarışmalarda dereceye giren sporculara madalyaları 23 Nisan Ulusal Egemenlik Ve Çocuk Bayramı törenlerinde verildi.


KAHTA KAYMAKAMLIĞI GENÇLİK KUPASI VOLEYBOL TURNUVASI
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Gençlik Ve Spor İlçe Müdürlüğünün işbirliği ile Gençlik Haftası etkinlikleri kapsamında düzenlenen “Kahta Kaymakamlığı Gençlik Kupası Voleybol Turnuvası” 10-17 Mayıs 2007 tarihleri arasında yapıldı.

Kahta İlçe Merkezindeki 6 lise takımı ile Bölükyayla Lisesinin katılımıyla iki grup halinde müsabakalar gerçekleştirildi.




GENÇLİK KOŞUSU
İlçemizde 13/05/2007 Pazar günü düzenlenen halk yürüyüşü öncesi, Belediye Halı Sahasında başlayıp, Zeus Otelinin önünde sona eren Gençlik Koşusuna, Genç Erkekler kategorisine 17, Büyük Erkekler Kategorisine 7  toplam 24 sporcunun katılmış olup dereceye giren sporculara madalyaları 20 Mayıs 2007 Günü Gençlik  Şöleninde verilmiştir.



KAHTA KAYMAKAMLIĞI GENÇLİK HAFTASI SATRANÇ TURNUVASI
Gençlik Haftası Etkinlikleri kapsamında, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğünün işbirliği ile düzenlenen Kahta Kaymakamlığı Gençlik Haftası Satranç Turnuvası, METEM Çok Amaçlı Salonunda 18 Mayıs 2007 Cuma günü 17 sporcunun katılımıyla gerçekleşti.

Türkiye Satranç Federasyonundan alınan izinle yapılan yarışlarda derece elde eden sporculara madalyaları 20 Mayıs 2007 Günü Gençlik Müzik şöleninde verildi.


KULÜPLER ARASI MİNİK ERKEKLER HENTBOL İL BİRİNCİLİĞİ
Hentbol Federasyonu alt yapı faaliyet programında yer alan ve Gençlik Ve Spor İlçe Müdürlüğü ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliğinde Minik Erkekler Hentbol Kâhta İlçe Birinciliği, kulüpleri olan okullar kendi kulüpleri ile, kulüpleri olmayan okullara ise mevcut spor kulüpleri tahsis edilerek sekiz takımın katılımıyla iki grupta 21 Mayıs 2007 Pazartesi günü başlayıp 25 Mayıs 2007 Cuma günü K Evren İÖO Sk- M Akif Ersoy İÖÖ Sk final müsabakası ile sona erdi.


KURSLAR


--------------------------------------------------------------------------------


İlçe Spor Merkezi
Okulların tatile girmesi ile Türkiye genelinde, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce faaliyete geçirilen İl Spor Merkezi kapsamında, İlçemizde de İlçe Spor Merkezi faaliyete geçti. İlçe Spor Merkezinde Hentbol branşında 15 Haziran – 30 Ekim 2007 tarihleri arasında, 7-17 yaş grubuna yönelik 57 sporcuya, sportif eğitim verildi.

Halk Eğitim Merkezi Kursları
Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliğiyle Kahta Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü bünyesinde; Atatürk Spor Salonunda Büyüklere yönelik Voleybol, Büyük Bayanlara yönelik Aerobik, 7-17 yaş gruplarına yönelik Badminton ve Hentbol branşlarında sportif eğitim verildi.

Ayrıca okulların kapanması ile Zeus Oteli Yüzme Havuzunda 25 öğrenciye yüzme kursu verildi.



Ücretsiz Spor Okulları Projesi (ÜSO)
Türkiye Milli Olimpiyat Komitesince (TMOK) Ücretsiz Spor Okulları Projesi kapsamında “1996 yılında Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Ücretsiz Spor Okulları Komisyonu tarafından başlatılan "Ücretsiz Spor Okulları" projesi spor yapma olanağı bulamayan çocukların bedensel ve ruhsal gelişimine katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilmektedir.

Boy-kilo gibi fiziksel ön koşul aranmaksızın spor yapmak isteyen 7-14 yaş kız, erkek, çocuk ve gençleri kapsayan ÜSO Projesi İlçemizde Haziran 2007’den itibaren uygulamaya konulmuştur.

2007 sonu itibari ile Kâhta ÜSO’ya 510 öğrenci kayıt yaptırmış, aktif devam eden sayısı 410’dur.

Kahta ÜSO  Cumartesi-Pazar günleri 08:00-16:45 saatleri arası antrenörler nezaretinde sportif eğitim vermektedir.

PROJELER


--------------------------------------------------------------------------------


İLÇE STADINI ÇİMLENDİRME PROJESİ
Okul takımlarımızın ve Amatör Futbol liginden mücadele eden üç takımımızın antrenman ve maçlarını yaptıkları, gençlerimizin boş zamanlarını sportif amaçlar için değerlendirdiği tesis olan İlçemiz Atatürk Stadı, Çimlendirme çalışmaları için Kâhta Köylere Hizmet teşekkürlerürme Birliği hesaplarına 99.000,00 YTL aktarılmış, drenaj işi bakım onarım yaklaşık maliyeti KDV dahil 105.717,82 YTL olarak belirtilmiştir.


Kâhta Köylere Hizmet teşekkürlerürme Birliği hesaplarına aktarılan 99.000,00 YTL ile Kâhta Kaymakamlık iş makineleri ile Kâhta Kaymakamlığı imkânları kullanılarak drenaj işi bakım onarımı, yaklaşık 60.000,00 YTL’ye bitirilmiş, Adıyaman Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğünden alınan yaklaşık maliyete göre %43,24’lük bir tasarruf sağlanmıştır. Ayrıca su çıkarılması için 150 metrelik sondaj kuyusu kazılmış olup, doğal çimlerin sulanmasına yetecek kadar su çıkartılmıştır. Kalan meblağ ile sondaj, sondaj motopompu, su deposu, saha içi sulama tesisatı, motopomp elektrik tesisatı çalışmalarına başlanmıştır.


Atatürk Stadının çimlendirme çalışmalarının bitirilmesi için Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünden Aralık 2007’de 100.000.00 YTL ödenek tahsisi yapılmış, bu ödenek ile 2008’in bahar aylarında çimlendirme çalışmalarına başlanacaktır.


Ayrıca okul takımlarımızın ve Amatör Futbol liginden mücadele eden takımlarımızın antrenman yapacakları tesisin olmamasından dolayı, Hürriyet Mahallesi 226 Ada, 2 nolu parselde bulunan, Belediye İmar Planında da Semt Sahası olarak görünen, TEKEL Tütün İşletme Müdürlüğüne ait 40 dönümlük arazinin 20 dönümlük kısmında Kâhta Kaymakamlığı iş makineleri ve imkânları kullanılarak Semt Sahası yapılmıştır.

AÇIK SPOR ALANLARI PROJESİ
Kâhta İlçe Merkezinde bulunan Cumhuriyet YİBO ve Hürriyet Mahallesinde Tekel ait olup Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne geçici tahsisi yapılan 20 dönümlük arsada 64x100 metre ebatlarında toprak zeminli etrafı tel örgülü 1’er futbol sahası ve Kahta Lisesi, Vali Özbilgin İÖO, Yahya Kemal İÖO, Hacıbey İÖO, TPAO Atatürk İÖO, Cumhuriyet YİBO ve Hürriyet Mahallesinde Tekel ait olup Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne geçici tahsisi yapılan 20 dönümlük arsada, 28x16 metre ebatlarında, etrafı 4mt yüksekliğinde tel örgü ile kaplı 1’er adet olmak üzere 2 adet futbol, 7 adet Voleybol-Hentbol-Basketbol Açık Spor Alanlarının yapılması projelendirilmiştir.

Kâhta Lisesi ve Yahya Kemal İÖO bahçelerine Açık Spor Alanı yapımı tamamlanmıştır.

Tekel’e ait arsada ise Kaymakamlık imkânları ile alan düzeltilmiştir.

MASA TENİSİ SPORUNU YAYMA PROJESİ

Proje çerçevesinde 20 ilk ve orta dereceli okula 20 adet masa tenisi masası ile raket, top ve file temin edilmiştir.



OKUL SPOR KULÜPLERİNE SPOR MALZEMESİ TEMİNİ PROJESİ
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün 2005 yılında sporun yaygınlaştırılması için başlatmış olduğu okulların kulüpleşmesi çalışmaları sonucu İlçemizde; Kenan Evren İÖO, Kubilay İÖO, Vali Özbilgin İÖO, TPAO Atatürk İÖO, Hacıbey İÖO, M Akif Ersoy İÖO, Kahta Lisesi, HEM-ASO, METEM olmak üzere 9 okulumuz “Okul Spor Kulübü” olarak kurulmuş, Voleybol, Basketbol, Hentbol, Atletizm, Badminton, Satranç, Masa Tenisi ve Halk Oyunları branşlarında faaliyetlerini sürdürmektedirler.


Kulüpleşme faaliyetlerini tamamlayan okullarımızın sportif faaliyetlerde etkin olmaları için “OKUL SPOR KULÜPLERİNE SPOR MALZEMESİ PROJESİ hazırlandı.

Her okula 10 adet voleybol, basketbol ve hentbol topları, 1 adet futbol topu ve 1 adet voleybol filesi temin dildi.


Ayrıca Damlacık İÖO ve Narince İÖO’larına da 2006-2007 sezonu ve 2007-2008 sezonunda sportif faaliyetlere katılımlarından dolayı spor malzemeleri verildi.